Verf is een samenstelling van bindmiddel, een pigment en een oplosmiddel. Met lak, of verf zoals het in de volksmond wordt genoemd, en coatings verduurzamen en beschermen we onze directe woon- en werkomgeving en besparen we daarmee onze portomonnee en het milieu.
NBD heeft ervoor gekozen de verfsoorten per toepassing toe te
lichten. U weet tenslotte zelf waar u verf, lak of coating
voor nodig heeft. Als laatste worden alle soorten in een
overzicht getoond, zodat u voor uw projecten kunt nagaan welk
bindmiddel of oplosmiddel de verf of coating gebruikt, waar uw
keuze op gevallen is.

Plamuur
Plamuur is een vulmiddel om
scheuren en gaten de dichten of om oneffenheden te
egaliseren.
Algemeen geldt dat voor kleine gaten of scheuren gewoon
'staalplamuur', acrylplamuur op waterbasis, gebruikt kan
worden, omdat het langzame droogproces hier geen uitzakking tot
gevolg heeft. Gaten dieper of groter dan een halve centimeter
kunnen het beste worden gedicht met poederplamuur of
tweecomponenten plamuur, omdat dit sneller droogt en dus niet
uitzakt. Binnen de tweecomponenten is er nog onderscheid tussen
polyesterplamuur of epoxyplamuur. Beide kunnen op alle ondergronden
gebruikt worden, alleen moet er bij de polyesterplamuur gelet
worden dat het plamuur het opgezogen vocht heeft afgestaan voordat
het overschilderd wordt.
Voor muren, gipsbeplating en pleisterwerk bestaat latexplamuur
en emulsieplamuur.
Houtrotvuller kan worden toegepast op het kale hout. Als je
hieroverheen wilt schilderen moet je eerst een laag grondverf
aanbrengen. Na het schuren is het dan overschilderbaar. Als
je houtvuller buiten gebruikt is alleen
de tweecomponenten plamuur geschikt.
Grondverf
Grondverf, ook wel primer genoemd,
wordt gebruikt als middel voor een optimale hechting van de
laklagen op de ondergrond. Daarnaast kan grondverf ook dienen als
middel om de ondergrond te egaliseren of de zuigende werking van
het materiaal op te heffen. Ook de bescherming van de ondergrond
tegen vocht, oxideren en UV-licht behoort tot de mogelijkheden van
grondverf. Bij het overschilderen van een donkere kleur met een
lichte kleur kan een laag grondverf ervoor zorgen dat de donkere
kleur niet door de nieuwe laklaag heen schijnt.
Grondverven van kunststofharsen als acrylaat en epoxy zijn gebaseerd op een thinner oplossing. Epoxyprimers worden veel toegepast in de scheepsbouw en zijn geschikt voor metalen ondergrond. Watergedragen grondverf, heet ook wel primer op acrylbasis, heeft als voordeel dat bij uitharding van de verf het water verdampt waardoor dus geen schadelijke oplosmiddelen vrijkomen. De gezondheidsrisico’s voor schilders zijn dus kleiner.
Voor metaal
Metaalprimers zijn speciaal ontwikkeld om het roestproces tegen te houden. Het oppervlak moet eerst worden ontdaan van losse roestdeeltjes. Alles wat er dan nog op zit wordt door laag grondverf geïsoleerd en kan de laklaag worden aangebracht. Een voorbeeld van een roestwerende grondverf is de zinkchromaatprimer.
Menie is een grondverf voor metaal die ook geschikt is voor het beschermen van hout dat met steenachtige materialen in aanraking komt. Tegenwoordig is loodvrije menie de meest voorkomende variant. Loodvrije menie is oranje van kleur.
Voor muren
Een sterk zuigende of poederende ondergrond kan worden voorbehandeld met een geschikte muurgrondverf of een fixeermiddel. Als een muur sterk zuigt, dan dringt het bindmiddel van het latex de muur in. Het resultaat is dat de latex minder goed hecht. Bij een 2e keer rollen, kunnen er weer delen van de 1ste verflaag loskomen.
Voorstrijkmiddel wordt toegepast bij muren die gestuct worden. Daar speelt dezelfde problematiek voor wat betreft het opzuigen van teveel vocht. Dit wordt in de themapagina Binnenwandafwerking behandeld.
Voor hout
Hout kan worden geïmpregneerd zodat het materiaal waterafstotend of schimmelwerend wordt. Het impregneermiddel dringt door tot in het materiaal. Er kan gebruik worden gemaakt van een oplosmiddel en/of verhoogde druk om het proces te versnellen.
Wolmaniseren is in de eerste instantie het impregneren van hout met het verduurzamingmiddel CCA (koper-chroom-arseen) opgelost in water. Gewolmaniseerd hout heeft een groene kleur. In de afvalfase is het beste dit hout af te voeren naar een officiële afvalverwerkingsbedrijf.
Creosoteren is het onder vacuüm en druk impregneren van hout met creosootolie. Creosootolie is een hoogwaardig verduurzamingmiddel, gemaakt door destillatie van steenkoolteer. Creosootolie is bekend van spoorbielzen, beschoeiing, afraster- en telefoonpalen.
De ondergrond
Zuigende ondergronden zoals beton, kalkzandsteen, gips en stucwerk
kunnen het beste worden voorbehandeld met een voorstrijkmiddel
waardoor de zuigende werking van de steenachtige materialen
vermindert. Hierdoor verminder je de kans op strijkvegen van de
eerste verflaag.
De kleur
Pigment in de muurverf bepaalt
veelal de dekkracht. De kwaliteit van de muurverf is mede
afhankelijk van de hoeveelheid pigment. Hoe meer pigment, hoe
duurder de verf en hoe meer dekkend. Het is mogelijk pigment
los te kopen en zelf de muurverf op kleur te mengen. Voor grote
hoeveelheden is dit vanwege kleurverschillen overigens niet
aan te raden.
Binnenmuren
Voor binnenmuren zijn er 5
gangbare bases waar de muurverf op gebaseerd wordt:
Bijzondere verfsoorten voor binnenmuren
De volgende bijzondere verfsoorten worden vanwege hun afwijkende specifieke uiterlijk of eigenschappen voor binnenmuren apart onderscheiden:
Muurverf kon in dit overzicht niet ontbreken.
Dezelfde informatie vindt u ook op onze themapagina Binnenwandafwerkingen.
Buitenmuren
Lak of beits
Het grootste verschil tussen lak en beits heeft te maken met de
vochtregulering van het hout. Beits is vochtregulerend terwijl lak
juist vocht tegenhoudt. Met lak kan vocht het hout dus niet in,
maar ook niet uit. Daar tegenover staat dat lak minder snel
afbreekt onder invloed van zonlicht dus gebeitste houten delen
vereisen meer onderhoud.
Beits beschermt het hout tegen invloeden van buitenaf en dringt
gedeeltelijk door tot in het hout terwijl een laklaag aangebracht
wordt aan het oppervlak van het hout. Lak heeft vaak een grondverf
nodig als onderlaag. Watergedragen lakken (acrylbasis) laten vocht
gemakkelijker door.
Zachthout en hardhout
Zachthout heeft een open nerfstructuur en een hoge zuiging.
Hardhout heeft een dichte nerfstructuur, heeft weinig zuiging en is
vettig. Sommige houtsoorten bloeden, waardoor de vulstoffen worden
opgelost in water. Met name Meranti en Merbau en Western Red Cedar
bloeden. Om dit tegen te gaan moet het hout worden geïsoleerd
voordat het verfsysteem wordt aangebracht. Per houtsoort kan het
isolatiemiddel verschillen.
Lak
Lakverf is leverbaar in transparante of dekkende verf. Belangrijk
is het verschil in bindmiddel van de lakken en het daarbij
behorende oplosmiddel. De keuze voor een bepaalde lak hangt af van
de bestaande verflaag waarover u wilt schilderen. Het bindmiddel
blijft over na verdamping van het oplosmiddel en deze dient
dezelfde (spannings)eigenschappen te bezitten als de onderlaag. Dus
bijvoorbeeld een acryl lakverf op een acryl grondverf. Dit wordt
een verfsysteem genoemd. Als dit niet overeenkomt is de kans groot
dat de lak loslaat. Een andere keuze voor een bepaalde lak zijn de
fysische eigenschappen van het bindmiddel. De ene lak is
bijvoorbeeld meer slijtvast dan de ander.
Over het algemeen zijn er 4 bases van bindmiddel te herkennen
bij (transparante of dekkende) lakverven:
De glans van de lak is onder te verdelen in 3 soorten, elk met hun eigen voor- en nadelen:
Beits
Beits kan net als lak een transparante of dekkende afwerking
hebben. Een dekkende afwerking kan vrijwel hetzelfde uiterlijk
hebben als een lakverf, de keuze voor het een of het ander hangt af
van de eigenschappen voor vochtregulering. Transparante beits kan
helder van kleur zijn of pigment bevatten, waardoor bij het hout
niet alleen de nerf zichtbaar blijft, maar het hout een
kleurverandering ondergaat. Meer pigment en een hogere glans van de
beits maken het product beter bestand tegen UV-stralen maar zorgen
ervoor dat het vochttransport afneemt. Beits is geschikt voor
binnen of buiten toepassing, behalve kleurloze transparante beits.
Deze is alleen geschikt voor binnen doordat het niet bestand is
tegen o.a. UV-stralen. Er zijn beitssoorten op water- alcohol- en
oliebasis.
Olie en vernis
Naast beitsen, lakken of oliën zijn er ook andere technieken om hout te beschermen. Droog hout rot niet, maar hout dat vochtig is vergaat sneller. Naast het drogen, koken en bakken van hout als verduurzaming, zijn er meerdere technieken voor het verduurzamen van hout, die in de meeste gevallen fabrieksmatig worden uitgevoerd, zoals meniën en impregneren. Lees hierover meer in het hoofdstuk 'Plamuur en Grondverf'.
Kwaliteit
Er zijn 3 soorten transparante of dekkende lak en beits in de
handel: transparant of dekkend (normaal), solid en high solid.
Solid en high solid lakken en beitsen bevatten minder oplosmiddel
waardoor er ook minder verdampt bij droging. Solid en high solid
lak of beits is hierdoor minder belastend voor mens en milieu.
Doordat dat er minder oplosmiddel in de lak of beits zit ligt het
percentage vaste deeltjes hoger. Hoe hoger de dichtheid, hoe hoger
ook de glans. De vochtregulatie zal afnemen, de verflaag sluit dus
beter af. Hoe minder oplosmiddel, hoe minder gemakkelijk het
product te verwerken is. Het product is minder smeerbaar.
Natlak
Een van de meest effectieve manieren om metalen te beschermen tegen
klimaatinvloeden is het toepassen van een verfsysteem. Voor deze
toepassing kunnen verschillende verftypen toegepast
worden. Het bindmiddel bepaalt voor het grootste gedeelte de
eigenschappen van de verf en daarop worden de volgende
natlaksoorten onderscheiden:
Moffellak
Moffellak bestaat uit een aantal verschillende lakken, welke bij
verhoogde temperatuur versneld worden uitgehard. De meeste
moffellakken bestaan uit een melaminehars met een alkydhars of
polyester. Deze producten zijn zeer geschikt om te worden toegepast
bij industriële massaproductie. Deze verven zijn over het algemeen
hard en slijtvast, maar de eigenschappen zijn sterk afhankelijk van
de gebruikte harssoort.
Poedercoating, droge coating
Poederlakken of poedercoaten is een elektrostatisch verfproces. De meest gangbare verwerkingsmethode is via elektrostatisch spuiten waarbij met perslucht, negatief geladen poeder op een positief geladen werkstuk verstoven wordt. Deze poederverfdeeltjes laten zich nu door het geaarde voorwerp aantrekken en slaan daarop neer. Hierdoor wordt ook deels de achterzijde van het voorwerp met poederverf bedekt hetgeen tijdens conventioneel verfspuiten anders als overspray verloren zou zijn gegaan. Het poeder blijft tijdelijk aan het werkstuk plakken waarna het in een oven gesmolten of uitgemoffeld wordt. Poederlak wordt in z'n breedste vorm toegepast op verschillende metalen variërend van dun plaat- en profielmateriaal tot en met zwaar constructiestaal. Inmiddels wordt poederlak op bescheiden schaal toegepast op hout (mdf en hdf). Poedercoating wordt geleverd in poedervorm waarbij de poederdeeltjes bindmiddel, pigment en hulpstoffen bevatten.
| Moffelen Moffelen is het proces waarmee natlakken, moffellakken en poederlakken onder temperatuur worden uitgehard. Het moffelproces vindt plaats in speciale moffelovens. |
Brandwerende coating
Een brandwerende coating wordt op een staalconstructie aangebracht
om deze langer bestand te maken tegen brand. Op die manier wordt de
brandwerendheid van de constructie van bijvoorbeeld 30, 60, 90 of
120 minuten gegarandeerd (afhankelijk van de gestelde eis) en kan
het gebouw in geval van brand veilig geëvacueerd worden. De coating
schuimt op bij brand, waardoor er een beschermende schuimlaag
ontstaat die een barrière voor hoge temperaturen vormt waardoor het
staal zijn draagvermogen behoudt.
Door middel van chemische bestanddelen schuimt deze coating van 0,2
tot 2 mm op tot een centimeters dikke schuimlaag. De brandwerende
coating begint met opschuimen bij temperaturen van rond de 250°C,
terwijl het staal zijn sterkte verliest bij temperaturen tussen de
400°C en 700°C. Een brandwerende coating dient te worden afgewerkt
met een beschermende laag tegen vocht, vuil en weersinvloeden. Deze
laag kan in iedere gewenste kleur worden aangebracht.
Voor extreme brandveiligheidseisen zijn er dikke coatings van
enkele centimeters. Deze zijn veelal leverbaar als coating met een
tweecomponenten bindmiddel. Een extra voordeel is dat deze coatings
beter bestand zijn tegen vocht en mechanische belasting. De
tweecomponenten brandwerende coatings worden veel gebruikt in de
offshore- en petrochemische industrie.
Vloerverf
Om houten en betonvloeren te verven zijn zeer slijtvaste laksoorten
ontwikkeld. Vloerverven zijn er op basis van alkyd- en acrylhars.
Genoemde verfsoorten zijn op zowel houten vloeren,
tegelvloeren, cementdekvloeren als betonvloeren te
gebruiken. Voorstrijken is in veel gevallen noodzakelijk voor
de hechting, zie het hoofdstuk 'Plamuur en Grondverf'. In garages
waar olie gemorst kan worden en waar met nieuwe autobanden wordt
gereden is een andere vloercoating beter.
Kunststof vloercoating, gietvloeren
Epoxy
Een epoxyvloer is een type gietvloer. De epoxyvloer is
oorspronkelijk uitgevonden voor de industrie. Sinds een
kleine 10 jaar krijgt epoxy ook de aandacht van
interieurarchitecten. Een epoxyvloer is een naadloos vloersysteem.
Epoxysystemen bestaan uit twee bestanddelen, namelijk epoxyhars en
een harder. Als die worden samengevoegd begint de verharding.
Andere componenten kunnen worden toegevoegd, die wel of niet mee
reageren, maar op de verharding geen invloed uitoefenen. Ze
beïnvloeden daarentegen wel de uiteindelijke eigenschappen. De
verwerkbaarheid is vrij moeilijk door de hoge viscositeit, vooral
bij een hoge vulgraad. Een epoxyvloer is na circa 2 dagen
beloopbaar en na één week gebruiksklaar. Het materiaal is
vloeistofdicht, eenvoudig in het onderhoud en kan in elke kleur en
kleurcombinatie gemaakt worden.
Polyurethaan
Voor vloeren wordt polyurethaan in 2-componenten toegepast.
Door verschillende mengverhoudingen kunnen veel eigenschappen
verkregen worden, van hard en bros tot zacht en elastisch. De
uithardingskrimp kan door vulstoffen goed gereduceerd worden.
Tijdens het aanbrengen moet heel goed worden geventileerd om
giftige dampen af te voeren. De verwerkingstijd van polyurethaan is
kort en ze worden daarom veelal fabrieksmatig verwerkt. Vanwege de
elastische eigenschappen worden ze veelal toegepast als sportvloer.
Belopen is na 2 dagen mogelijk, ingebruikname na één week.
Beide harstypen worden ook in mengvormen toegepast in
fabrikantspecifieke mengsels. Bij gietvloeren kunnen als extra
afwerking chipsvlokken worden ingestrooid voor een meer decoratieve
uitstraling.
Bestanddelen verf
Verf bestaat uit bindmiddel, oplosmiddel en pigment:
Verdunningsmiddelen
Verven op basis van de volgende bindmiddelen zijn verdunbaar
met:
| Bindmiddel | Verdunning |
| Acrylhars | water (organisch) |
| Acrylaathars | thinner (organisch) |
| Alkydhars | terpentine, peut (synthetisch) |
| Epoxyhars | terpentine, peut (synthetisch) |
| Lijnolie | terpentijn (organisch) |
| Hars | alcohol organisch) |
| Polyurethaan | thinner of terpentine |
Binnenmuren
| Verfsoort | Bases | ||||||
| Acryl | Acrylaat | Alkyd | Epoxy | Lijnolie | Anders | ||
| Krijtverf | x | ||||||
| Kalkverf | x | ||||||
| Structuurverf | x | ||||||
| Metallic verf | x | ||||||
| Schoolbordverf | x | ||||||
| Magneetverf | x | ||||||
| Polyurethaan (PU) | x | x | |||||
Buitenmuren
| Verfsoort | Bases | ||||||
| Acryl | Acrylaat | Alkyd | Epoxy | Lijnolie | Anders | ||
| Keimverf | kaliumsilicaat | ||||||
| Muurolie | x | ||||||
Hout
| Verfsoort | Bases | ||||||
| Acryl | Acrylaat | Alkyd | Epoxy | Lijnolie | Anders | ||
| Beits | x | x | x | x | |||
| Acrylverf | x | ||||||
| Alkydverf | x | ||||||
| Epoxy | x | ||||||
| Lijnolieverf | x | ||||||
| Vernis | x | x | cellulose, schellen | ||||
Metaal
| Verfsoort | Bases | ||||||
| Acryl | Acrylaat | Alkyd | Epoxy | Lijnolie | Anders | ||
| Moffellak | x | polyester, melamine | |||||
| Choorrubberverf | chloorrubber | ||||||
| Vinylverf | x | x | |||||
| Poedercoating | x | ||||||
Vloeren
| Verfsoort | Bases | ||||||
| Acryl | Acrylaat | Alkyd | Epoxy | Lijnolie | Anders | ||
| Epoxycoating | x | ||||||
| Polyurethaancoating | x | ||||||
Kunststof
| Verfsoort | Bases | ||||||
| Acryl | Acrylaat | Alkyd | Epoxy | Lijnolie | Anders | ||
| PU alkydverf | x | ||||||
| PU acrylaatverf | x | ||||||
| PU acrylverf | x | ||||||
Heeft u hierop een aanvulling? Schroom dan niet om contact op
te nemen met de redactie (mailto:redactienbd@sdu.nl.
Nieuw normontwerp voor brandwerendheid
staalconstructies
De nieuwe norm NEN 7878 'Beproevingsmethoden om de bijdrage van
passieve en reactieve bescherming aan de brandwerendheid van
staalconstructies te bepalen' is gepubliceerd. Deze norm is van
belang voor de verf- en coatingindustrie, de ontwerpers van
staalconstructies en voor de Bouw- en woningtoezichten.
A
Bindmiddel: bindt de oplosmiddelen met de
pigment.
H
Hars: bindmiddel.
K
Kunststofhars: acrylaat en epoxy.
L
Latex: muurverf.
M
Moffelen: het proces waarmee natlakken,
moffellakken en poederlakken onder temperatuur worden
uitgehard. Het moffelproces vindt plaats in speciale
moffelovens.
Moffellak: bestaan vaak uit een melaminehars met een alkydhars of polyester.
N
Natlak: verfsysteem voor metaal.
O
Oplosmiddel: bepalen de viscositeit van de verf
en verdampen bij het uitharden.
P
Pigment: kleurmiddelen afkomstig uit steenachtige
materialen zoals mineralen, aardafzettingsproducten of ertsen maar
kunnen ook een plantaardige of dierlijke oorsprong hebben.
Plamuur: vulmiddel om scheuren en gaten de dichten
of om oneffenheden te egaliseren.
Poedercoating: poederverf voor metaal. Op
basis van magnetisme wordt poeder verstuifd over het metalen
voorwerp en wordt gebakken in ovens.
Poederplamuur: poeder op basis van gips, wordt met
water aangemaakt tot een pasta.
Primer: grondverf.
S
Staalplamuur: acrylplamuur op waterbasis.
T
Tweecomponenten plamuur: polyesterplamuur of
epoxyplamuur, droogt snel en zakt niet uit.
V
Viscositeit: vloeiing.
Multire Systeem E is een 2-compomenten brandwerend epoxy coatingsysteem vo...
Lees verderSysteem W+ is een brandvertragende coating dat als systeem zorgt voor...
Lees verderDe kunststof kozijnen van De Gevelbouw Groep kunnen geleverd worden met ee...
Lees verderDecall B-Systeem is ontwikkeld ten behoeve van het gebruik voor exterieur ...
Lees verderMultifire Systeem S is een hoogwaardig brandwerend coatingsysteem voor sta...
Lees verderHimcoat EP500 is een koudverhardende, thixotrope, tweecomponenten coating ...
Lees verderDecall A-Systeem is ontwikkeld ten behoeve van het gebruik voor in- en ext...
Lees verderHimgrip NT is een oplosmiddelvrij drie-componenten product op basis van ep...
Lees verderHier uw exclusieve bedrijfsvermelding, bannering op deze themapagina en vaste productvermelding. Interesse?
...
Lees verder